حضرت فاطمه زهرا(س)، دختر پیامبر گرامی اسلام(ص) و حضرت خدیجه کبری(س)، از برجستهترین شخصیتهای تاریخ اسلام هستند که زندگی پربرکت ایشان از ولادت در مکه تا شهادت در مدینه، سرشار از فضایل اخلاقی، معنوی و الگوهای ماندگار است. ایشان همسر حضرت علی(ع) و مادر امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و حضرت زینب کبری(س) هستند.
ولادت و خاندان حضرت زهرا(س)
بر اساس مشهورترین روایت در منابع شیعی، حضرت فاطمه زهرا(س) در روز ۲۰ جمادیالثانی سال پنجم پس از بعثت، در شهر مکه دیده به جهان گشودند. البته درباره تاریخ دقیق ولادت ایشان میان منابع تاریخی اختلاف نظر وجود دارد و برخی منابع، سالهای دیگری را ذکر کردهاند.
پدر بزرگوار ایشان، حضرت محمد مصطفی(ص)، پیامبر خاتم و مادرشان حضرت خدیجه(س)، از بانوان برجسته و پاکدامن قریش بودند. حضرت خدیجه(س) نخستین زنی بودند که به پیامبر ایمان آوردند و بخش مهمی از دارایی خود را در راه گسترش اسلام و حمایت از مسلمانان صرف کردند.
در برخی روایات آمده است که پیش از ولادت حضرت فاطمه(س)، پیامبر اکرم(ص) به فرمان الهی مدتی را به عبادت و روزهداری اختصاص دادند و پس از دریافت غذای بهشتی و افطار با آن، زمینه انعقاد نطفه حضرت زهرا(س) فراهم شد.
ازدواج با حضرت علی(ع)
با رسیدن حضرت فاطمه(س) به سن ازدواج، تعدادی از بزرگان و صحابه برای خواستگاری ایشان اقدام کردند؛ اما پیامبر اکرم(ص) تصمیمگیری در این زمینه را به فرمان الهی موکول کردند.
سرانجام حضرت علی(ع) برای خواستگاری به محضر پیامبر(ص) رفتند و پس از موافقت ایشان، پیوندی مبارک میان این دو شخصیت بزرگ برقرار شد. مهریه حضرت زهرا(س) نیز زره حضرت علی(ع) قرار گرفت؛ ازدواجی که ثمره آن، تربیت فرزندانی برجسته و تأثیرگذار در تاریخ اسلام بود.
روزهای پایانی زندگی و شهادت حضرت زهرا(س)
پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، حضرت فاطمه(س) دوران دشوار و اندوهباری را سپری کردند. ایشان در دفاع از جایگاه و حق حضرت علی(ع)، مواضع روشنی اتخاذ کردند و با ایراد خطبه فدکیه، دیدگاههای خود را درباره مسائل مهم جامعه اسلامی بیان داشتند.
بر اساس روایات تاریخی، حوادث تلخ پس از رحلت پیامبر(ص)، آسیبهای جسمی و روحی فراوانی به ایشان وارد کرد و سرانجام بیماری و جراحات، زمینه شهادت آن حضرت را فراهم آورد.
درباره تاریخ شهادت حضرت زهرا(س) دو روایت مشهور وجود دارد:
- ۱۳ جمادیالاول سال ۱۱ هجری: مطابق با روایت شهادت در ۷۵ روز پس از رحلت پیامبر(ص).
- ۳ جمادیالثانی سال ۱۱ هجری: مطابق با روایت مشهور ۹۵ روز پس از رحلت پیامبر(ص).
حضرت فاطمه زهرا(س) در حالی که بنا بر روایات مشهور شیعی ۱۸ سال داشتند، در مدینه به شهادت رسیدند. بنا بر وصیت ایشان، پیکر مطهرشان شبانه و بهصورت پنهانی به خاک سپرده شد و محل دقیق مزارشان همچنان ناشناخته باقی مانده است.
زندگی کوتاه اما پربار حضرت زهرا(س)، الگویی ماندگار از ایمان، پاکدامنی، دانش، صبر، دفاع از حق و مسئولیتپذیری در تاریخ اسلام به شمار میرود.




